Kıbrıs Savaşı Tarihi ve Sonuçları
27 Haziran 2024

Kıbrıs Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Kıbrıs Barış Harekâtı

Kıbrıs Barış Harekâtı, 20 Temmuz 1974 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kıbrıs'ta başlattığı ve 14 Ağustos'ta Türk birliklerinin Kıbrıs'ın başkenti Lefkoşa'ya girmesiyle sonuçlanan askeri harekâttır.

Tarihi Arka Plan

Türkiye Cumhuriyeti, bu harekâtı, Zürih ve Londra Antlaşmalarının 4. maddesine göre gerçekleştirdiğini ileri sürmektedir. Ancak Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi, bu harekâtı bir işgal olarak değerlendirmiştir. Türkler ile Rumlar arasında yaşanan ilk olaylar, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kıbrıs'ı 1878'de, 50 yıl süreli kiralama antlaşmasıyla Birleşik Krallık'a bırakmasının ardından, 1920 yılında başlamıştır. Bu olaylar, sadece siyasi kavgalar şeklinde sürmüş, silahlı çatışma biçiminde olmamıştır. 1920'de Rumların, İngiltere onayını almadan Yunanistan'a katılmak istemesi ve Birleşik Krallık'ın buna izin vermemesi, Rumların Birleşik Krallık'ı adadan çıkarmaya yönelik uğraşmasına neden olmuştur. 1950'lerin sonuna kadar devam eden bağımsızlık hareketi, 1960 yılında uluslararası antlaşmalara dayanan bir Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmasının yolunu açmıştır. Rumlar, Birleşik Krallık'ın adadan çekilmesiyle, Türklerle beraber olan bir ortak devlete razı olmamış ve Kıbrıs'ın bütün yönetimine kendileri el koymak istemiştir.

Harekâtın Gelişimi

Türkiye Cumhuriyeti tarafından dönemin Başbakanı Bülent Ecevit, Kıbrıs konusunu görüşmek ve gerektiği zaman ortak müdahale yapılabilmesi için İngiltere'ye gitmiştir. Bu esnada, koalisyondaki MSP Genel Başkanı ve Başbakan Vekili Necmettin Erbakan, Milli Güvenlik Kurulu'nu Başbakan Ecevit'in talimatıyla toplayarak müdahale kararının alınmasını sağlamıştır. 8 Ağustos'ta, 2. Cenevre Konferansı'nın gerçekleştirilmekte olduğu sırada, Türklerin Limasol ve Larnaka bölgesi civarındaki bazı köyleri boşaltmalarına rağmen, Rumların EOKA-B adlı örgütü ele geçirdikleri yerleri boşaltmamış ve ellerindeki esirleri de serbest bırakmamıştır.

İkinci Harekât ve Sonuçları

Cenevre'de devam ettirilen görüşmeler sırasında, anlaşmanın kesinlikle mümkün olmadığı kanaatine varılınca, harekâtın yeniden başlayacağını belirten "Ayşe Tatile Çıksın" adlı parola, Türk Dışişleri Bakanı Turan Güneş tarafından Başbakan Bülent Ecevit'e bildirilmiştir. Daha sonra ciddi bir harekât daha gerçekleştirilmiştir.

Kayıplar ve Sonuçlar

Kıbrıs Barış Harekâtı sonucunda, tarafların kayıpları şu şekildedir:

  • Türk Silahlı Kuvvetleri: 415 kara, 65 deniz, 5 hava, 13 jandarma olmak üzere toplam 498 şehit ve 1200 yaralı.
  • Kıbrıs Türk tarafı: 70 mücahit ölü, 270 sivil ölü, 1000 yaralı.
  • Kıbrıs Türkleri genel olarak: 1672 şehit ve binlerce yaralı.
  • Rumlar ve Yunanlar: 4000 ölü ve 12000 yaralı.
  • BM Barış Gücü: 3 Avusturyalı asker ölü, 24 Avusturyalı, 17 Finlandiyalı, 4 İngiliz ve 3 Kanadalı asker yaralı.

Sonuç

Kıbrıs Barış Harekâtı, Kıbrıs'ta Türk ve Rum toplumları arasındaki gerilimin doruk noktasıdır. Harekât, Kıbrıs adasının kuzeyinde bir Türk devleti kurulmasıyla sonuçlanmış ve adanın uzun süreli bir bölünmüşlüğüne neden olmuştur. Bu olay, uluslararası arenada önemli tartışmalara yol açmış ve Kıbrıs sorununun çözümü için birçok diplomatik girişim yapılmıştır.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Bosna Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Bosna Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Sakarya Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Sakarya Savaşı Nedenleri ve Sonuçları

Ridaniye Savaşı Önemi ve Sonuçları

Ridaniye Savaşı Önemi ve Sonuçları

1 Dünya Savaşı Cepheleri Nelerdir?

1 Dünya Savaşı Cepheleri Nelerdir?

Uhud Savaşı Tarihi ve Sonuçları

Uhud Savaşı Tarihi ve Sonuçları